cal_formPage 1PathPathlogoFill 19

Powercut

Zonder stroom valt alles stil. Niet voor niets staat in de Randstad elk uur zonder stroom gelijk aan 70 miljoen euro aan gederfde inkomsten, terwijl de waarde van een uur stroom ‘slechts’ 1,6 miljoen euro is. Hoe zit dat en wat moet je verder weten? Je leest het hier.

Wat gebeurt er eigenlijk als de stroom uitvalt?
Elektriciteit wordt opgewekt uit fossiele brandstoffen zoals steenkool, aardgas en olie of vanuit duurzame bronnen zoals wind en biomassa. De elektriciteit komt naar je huis via allerlei kabels die zich splitsen in een hoogspanningsnet, middenspanningsnet en laagspanningsnet. Transformatoren zorgen dat de elektriciteit het juiste net kiest. Er is sprake van een stroomstoring als:  1) er iets bij dit transport mis gaat, 2) als er iets mis gaat in je eigen meterkast of 3) als er een transformator kapot gaat.

Wat zijn de oorzaken van een stroomstoring?
De meeste stroomstoringen zijn het gevolg van graafwerkzaamheden. Daarom geldt sinds 2008 de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten. Gravers moeten eerst een melding doen bij het Kadaster, en krijgen dan toegang tot tekeningen van netwerkbeheerders en kabelmaatschappijen waarop ze precies kunnen zien hoe de kabels ondergronds liggen. Andere oorzaken zijn extreme weersomstandigheden als blikseminslag, storm of overstroming.

Wie lost de problemen op?
Problemen met het hoogspanningsnet worden opgelost door TenneT. Bij de overige storingen komen de netbeheerders in actie. Er zijn negen netbeheerders met elk een eigen regio.

Hoe lang duurt een powercut?
Als een stroomstoring een hoogspanningskabel treft, duurt het gemiddeld een uur voordat deze is opgelost, bij een regionale kabel duurt dat ongeveer negentig minuten. Is de storing bij jou in de straat, dan duurt het ongeveer twee uur. Een ‘powercut’ bij een hoogspanningskabel is het snelst opgelost, dat is fijn, want zo’n storing treft immers de meeste mensen. Een gemiddeld huishouden zit jaarlijks ongeveer een halfuurtje zonder stroom. Als je langer dan vier uur geen stroom hebt, krijg je een vergoeding van € 35. Voor elke vier uur dat de storing langer duurt, komt er € 20 bij. Dit wordt automatisch verrekend met je jaarafrekening.

Kan ik nog boodschappen doen?
Nee, winkels gaan dicht. Verlichting, de pin, schuifdeuren: niets werkt zonder stroom. Als winkeliers noodstroom hebben via een aggregaat zullen ze die gebruiken voor het zo lang mogelijk koelen van hun producten om de schade te beperken. Na zo’n vier uur is de aggregaat leeg. De inhoud van je koelkast kan zo’n 24 uur zonder stroom. Als een stroomstoring langer dan 24 uur duurt, kun je de inhoud in de meeste gevallen het beste meteen opeten. Een volle diepvries blijft overigens langer koud dan een gedeeltelijk gevulde. Vlees blijft langer koel dan bakkerijproducten. Alles wat eenmaal ontdooid is, kun je niet opnieuw invriezen.

Rijdt mijn trein nog wel?
Een dip in de stroomtoevoer kan het treinverkeer al flink plat leggen. Dat is dan vooral te wijten aan het beveiligingssysteem dat ontregeld raakt. Meestal is dit binnen enkele uren weer verholpen. Als er een stroomstoring is, rijdt geen enkele trein meer. Ook tram en metro laten het afweten. De enige oplossing is vervangend busvervoer.

Kan ik nog tanken?
Als het tankstation van je keuze beschikt over noodstroom in de vorm van een aggregaat, dan heb je grote kans dat je je tank vol kunt gooien. Zo niet, dan doet de pomp het niet, net zo min als de schuifdeuren, de kassa en de pinautomaat. Heb je een elektrische auto, dan heb je een groter probleem. Je actieradius is beperkt (100-200 kilometer, afhankelijk van het type accu), en je plant je reis vaak zo, dat je ergens onderweg of op je bestemming kunt opladen om daarna huiswaarts te gaan. Geen stroom? Dan loopt je accu langzaam, maar onverbiddelijk leeg en kom je geen millimeter meer vooruit.

Kan ik nog bellen?
In principe wel, alleen als je mobiele telefoon leeg is, houdt het echt op. Bovendien worden bij grotere stroomstoringen ook de mobiele zendtorens bij jou in de buurt getroffen en heb je dus geen bereik. Met een ouderwetse analoge telefoon kun je wel bellen. Maar de meeste toestellen werken tegenwoordig met VoIP, waarbij je stroom nodig hebt voor de modem. En ook al kun je wel bellen, vaak is het net overbelast doordat iedereen gaat bellen. Als je 112 nodig hebt, kun je het beste naar het noodkantoor gaan dat brandweer, ziekenhuis en politie oprichten als een stroomstoring langere tijd duurt.

Wat waren de grootste stroomstoringen in Nederland?
In 2006 zaten anderhalf miljoen mensen enkele uren zonder stroom in Nederland, Duitsland, België, Frankrijk, Portugal en Italië. De storing kwam door een Duits energiebedrijf dat een elektriciteitslijn over de rivier de Ems tijdelijk had uitgeschakeld om een cruiseschip door te laten. Door de uitschakeling werd de balans tussen vraag en aanbod van elektriciteit verstoord en andere hoofdlijnen overbelast, die daardoor uitvielen. In 2007 vloog een Apache gevechtshelikopter tijdens een trainingsvlucht tegen de hoogspanningskabels bij het Gelderse Hurwenen. De stroom viel die avond in de wijde omgeving uit, en het duurde twee dagen voor de netbeheerder de hoogspanningskabel provisorisch had weten te maken.